CASA (Current Account Savings Account) là loại tiền gửi không kỳ hạn tại ngân hàng mà khách hàng có thể rút ra bất cứ lúc nào. Theo Investopedia (2023), đây là sự kết hợp giữa tài khoản vãng lai và tài khoản tiết kiệm, đóng vai trò là nguồn vốn rẻ nhất, giúp ngân hàng tối ưu hóa biên lợi nhuận (NIM) thông qua việc duy trì lãi suất thấp.
Đặc điểm độc nhất của CASA nằm ở tính thanh khoản cực cao và khả năng tiết giảm chi phí huy động vốn tối đa cho các định chế tài chính. Khác với các khoản tiền gửi có kỳ hạn, CASA không yêu cầu cam kết về thời gian gửi, cho phép ngân hàng tận dụng nguồn vốn ổn định với mức chi phí gần như bằng không để phục vụ hoạt động cho vay.
Vai trò của CASA phản ánh sức mạnh thương hiệu, năng lực công nghệ và chất lượng dịch vụ số hóa của một ngân hàng. Tỷ lệ CASA cao không chỉ chứng tỏ sự tin tưởng của khách hàng mà còn là “bệ đỡ” quan trọng giúp ngân hàng duy trì lợi thế cạnh tranh về lãi suất cho vay trên thị trường (Harvard Business Review, 2022).
Việc tính toán và phân tích chỉ số CASA là tiêu chuẩn vàng để đánh giá sức khỏe tài chính và tiềm năng tăng trưởng của cổ phiếu ngành ngân hàng. Một quy trình phân tích CASA chuẩn xác bao gồm việc xác định tổng số dư tiền gửi không kỳ hạn chia cho tổng huy động vốn, từ đó cung cấp cái nhìn khách quan về hiệu quả vận hành của tổ chức.
1. CASA là gì trong hệ thống ngân hàng?
Ảnh trên: Định nghĩa bản
CASA là viết tắt của cụm từ Current Account Savings Account, đại diện cho tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng tại ngân hàng. Theo định nghĩa từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), tài khoản này cho phép người dùng thực hiện các giao dịch thanh toán, chuyển tiền và rút tiền mặt thường xuyên mà không cần thông báo trước.
Trong cấu trúc vốn của ngân hàng, CASA được phân loại là nguồn vốn có chi phí thấp nhất (Low-cost funding). Do tính chất phục vụ thanh toán là chính, ngân hàng chỉ phải trả mức lãi suất rất thấp, thường dao động từ 0,1% đến 0,5%/năm (CFA Institute, 2023).
Ngân hàng có tỷ lệ CASA càng cao thì giá vốn đầu vào càng thấp, nếu duy trì được sự ổn định của nguồn vốn này trong dài hạn.
2. Các thành phần chính của cấu trúc CASA
Ảnh trên: Thành phần cốt
CASA được cấu thành từ hai bộ phận chính là tài khoản vãng lai (Current Account) và tài khoản tiết kiệm không kỳ hạn (Savings Account). Mỗi thành phần đóng một vai trò chuyên biệt trong việc duy trì dòng tiền lưu thông.
Tài khoản vãng lai: Chủ yếu dành cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh để thực hiện các giao dịch thương mại lớn. Tài khoản này thường không hưởng lãi suất nhưng cung cấp các tiện ích thanh toán vượt trội.
Tài khoản tiết kiệm không kỳ hạn: Dành cho cá nhân với mục đích lưu trữ tiền mặt tạm thời nhưng vẫn đảm bảo tính linh hoạt cao nhất khi cần sử dụng.
Sự cân bằng giữa hai thành phần này giúp ngân hàng đa dạng hóa đối tượng khách hàng, từ đó tạo ra một “bể” vốn dồi dào và ổn định (IMF, 2022).
3. Cách tính tỷ lệ CASA (CASA Ratio) chính xác
Ảnh trên: Tỷ lệ
Tỷ lệ CASA được tính bằng công thức: (Tổng tiền gửi không kỳ hạn / Tổng tiền gửi của khách hàng) x 100. Đây là chỉ số quan trọng bậc nhất khi phân tích báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại.
Cụ thể, các bước xác định bao gồm:
Truy cập Bảng cân đối kế toán của ngân hàng tại mục “Tiền gửi của khách hàng”.
Tách biệt số dư tiền gửi không kỳ hạn (Demand deposits) và tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn.
Thực hiện phép chia cho tổng tiền gửi để ra kết quả phần trăm.
Nếu tỷ lệ CASA của một ngân hàng đạt mức trên 30%, tổ chức đó được đánh giá là có năng lực huy động vốn tốt và lợi thế cạnh tranh cao (Deloitte Financial Services, 2023).
4. Tại sao tỷ lệ CASA lại quan trọng đối với ngân hàng?
Ảnh trên: Tầm trọng
Tỷ lệ CASA quyết định trực tiếp đến biên lợi nhuận thuần (NIM) và khả năng sinh lời của ngân hàng. Khi chi phí huy động vốn giảm xuống nhờ lượng tiền gửi lãi suất thấp lớn, ngân hàng có dư địa để giảm lãi suất cho vay nhằm thu hút khách hàng hoặc giữ nguyên lãi suất để tăng lợi nhuận.
Ngoài ra, CASA còn là chỉ báo về mức độ gắn bó của khách hàng. Một khách hàng để nhiều tiền trong tài khoản CASA thường sử dụng kèm các dịch vụ khác như thẻ tín dụng, bảo hiểm (Bancassurance) và thanh toán hóa đơn.
Tăng trưởng CASA giúp ngân hàng giảm sự phụ thuộc vào các nguồn vốn liên ngân hàng vốn có lãi suất biến động mạnh (Moody’s Analytics, 2023).
5. Ý nghĩa của chỉ số CASA trong đầu tư chứng khoán
Ảnh trên: Ý nghĩa chỉ số
Đối với nhà đầu tư, chỉ số CASA là thước đo hiệu quả vận hành và sức khỏe của cổ phiếu ngân hàng. Các chuyên gia tài chính thường ưu tiên các ngân hàng có CASA bền vững vì điều này đảm bảo khả năng duy trì lợi nhuận ngay cả khi lãi suất thị trường có xu hướng tăng cao.
Nhìn vào CASA, nhà đầu tư có thể thấy được:
Vị thế công nghệ: Ngân hàng có ứng dụng di động tốt thường có CASA cao do người dùng duy trì số dư để giao dịch.
Chất lượng tệp khách hàng: Tỷ trọng khách hàng cá nhân trẻ và năng động thường mang lại nguồn CASA ổn định hơn.
Việc phân tích sự thay đổi của CASA qua các quý giúp nhà đầu tư dự báo được biến động lợi nhuận của ngân hàng trong tương lai (Bloomberg Terminal, 2023).
6. Sự khác biệt giữa CASA và tiền gửi có kỳ hạn
Sự khác biệt lớn nhất giữa CASA và tiền gửi có kỳ hạn nằm ở chi phí vốn và tính cam kết về thời gian. Tiền gửi có kỳ hạn (Term Deposit) yêu cầu ngân hàng trả lãi suất cao hơn nhiều để đổi lấy sự cam kết không rút vốn trong một khoảng thời gian nhất định.
| Tiêu chí | CASA (Không kỳ hạn) | Tiền gửi có kỳ hạn |
|---|---|---|
| Lãi suất | Rất thấp (0,1 – 0,5%) | Cao (5% – 9% tùy thời kỳ) |
| Tính linh hoạt | Rút bất kỳ lúc nào | Rút trước hạn bị mất lãi |
| Mục đích | Thanh toán, chi tiêu | Tích lũy, đầu tư |
Ngân hàng thường nỗ lực chuyển dịch cơ cấu huy động từ tiền gửi có kỳ hạn sang CASA để tối ưu hóa bảng cân đối kế toán.
7. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ CASA của ngân hàng
Ảnh trên: Một số yếu tố hưởng
Tỷ lệ CASA chịu ảnh hưởng bởi lãi suất điều hành, chất lượng dịch vụ số và các chương trình ưu đãi phí giao dịch. Khi lãi suất tiết kiệm có kỳ hạn giảm sâu, người dân có xu hướng để tiền trong tài khoản thanh toán nhiều hơn để chờ đợi cơ hội đầu tư khác (chứng khoán, bất động sản).
Chính sách “Zero Fee” (miễn phí chuyển tiền) là một yếu tố then chốt giúp các ngân hàng tại Việt Nam bùng nổ tỷ lệ CASA trong những năm gần đây. Ngoài ra, việc tích hợp hệ sinh thái đa dạng giúp giữ chân dòng tiền ở lại trong hệ thống ngân hàng lâu hơn.
Tăng cường trải nghiệm khách hàng trên nền tảng số là chiến lược bền vững nhất để nâng cao chỉ số này (McKinsey & Company, 2022).
8. Thực trạng tỷ lệ CASA tại các ngân hàng Việt Nam hiện nay
Các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đang dẫn đầu về tỷ lệ CASA nhờ sự năng động trong chuyển đổi số. Những cái tên như Techcombank, MBBank thường xuyên duy trì tỷ lệ CASA ở mức 40-50%, vượt xa mức trung bình ngành.
Trong khi đó, các ngân hàng quốc doanh (Big 4) đang có sự cải thiện mạnh mẽ bằng cách thay đổi chính sách phí và nâng cấp hệ thống Core Banking. Cuộc đua CASA tại Việt Nam đang chuyển từ cạnh tranh lãi suất sang cạnh tranh về tiện ích và hệ sinh thái tài chính.
Sự cạnh tranh này mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng với các dịch vụ ngân hàng ngày càng rẻ và tiện lợi hơn.
9. Chiến lược gia tăng CASA cho các định chế tài chính
Ngân hàng cần tập trung vào việc số hóa toàn diện quy trình mở tài khoản (eKYC) và gia tăng tính tiện ích của ứng dụng. Việc biến ứng dụng ngân hàng thành một “siêu ứng dụng” đáp ứng mọi nhu cầu từ đặt vé máy bay đến thanh toán điện nước là cách hiệu quả nhất để thu hút tiền gửi không kỳ hạn.
Bên cạnh đó, việc cá nhân hóa các ưu đãi dựa trên dữ liệu lớn (Big Data) giúp ngân hàng hiểu rõ nhu cầu khách hàng, từ đó đưa ra các gợi ý sản phẩm phù hợp.
Dòng vốn CASA sẽ chảy về những nơi có sự an toàn cao và trải nghiệm người dùng mượt mà nhất.
10. Bí quyết đầu tư chứng khoán dựa trên phân tích chỉ số tài chính
Bạn là nhà đầu tư mới chưa biết đầu tư chứng khoán như nào hay đang đầu tư nhưng thua lỗ mất tiền, mong muốn tìm phương pháp đầu tư chứng khoán hiệu quả? Việc hiểu rõ các chỉ số như CASA là bước đầu, nhưng để biến kiến thức đó thành lợi nhuận bền vững đòi hỏi một chiến lược chuyên nghiệp và kỷ luật.
Gợi ý tham khảo dịch vụ tư vấn đầu tư chứng khoán của Casin. Trong một thị trường đầy biến động như hiện nay, việc có một chuyên gia cùng bạn lên phương án đầu tư, xem xét danh mục và mục tiêu đầu tư là điều rất cần thiết, đặc biệt cho các nhà đầu tư mới còn thiếu kinh nghiệm thực chiến. Đối với nhà đầu tư chứng khoán, CASIN là công ty tư vấn đầu tư cá nhân chuyên nghiệp giúp bảo vệ vốn và tạo lợi nhuận ổn định. Khác với các môi giới truyền thống chỉ chú trọng giao dịch, CASIN đồng hành trung dài hạn và cá nhân hóa chiến lược cho từng khách hàng, nhờ đó mang lại sự an tâm tuyệt đối và tăng trưởng tài sản bền vững. Hãy liên hệ với Casin qua số điện thoại (call/zalo) ở góc website để bắt đầu hành trình đầu tư thông minh ngay hôm nay.
11. Các câu hỏi thường gặp về chỉ số CASA
CASA thấp có ảnh hưởng gì đến ngân hàng không?
Có (Reuters, 2023). CASA thấp khiến ngân hàng phải huy động vốn với lãi suất cao, từ đó làm giảm biên lợi nhuận (NIM) và hạn chế khả năng cạnh tranh về lãi suất cho vay trên thị trường.
Tại sao người dùng nên quan tâm đến tài khoản CASA?
Vì tính linh hoạt (Forbes, 2022). Tài khoản CASA cho phép người dùng quản lý dòng tiền cá nhân hiệu quả, thực hiện giao dịch tức thời mà vẫn nhận được một mức lãi suất nhỏ thay vì để tiền mặt.
Tỷ lệ CASA bao nhiêu là tốt cho một ngân hàng?
Mức trên 30% được coi là lý tưởng (Goldman Sachs, 2023). Tuy nhiên, con số này cần được so sánh với các đối thủ cùng quy mô và xét trong bối cảnh lãi suất chung của nền kinh tế.
CASA có bị mất phí quản lý tài khoản không?
Tùy thuộc vào chính sách từng ngân hàng. Hiện nay, hầu hết các ngân hàng lớn đều miễn phí quản lý tài khoản nếu khách hàng duy trì một số dư tối thiểu nhất định (The Banker, 2023).
Chỉ số CASA có thay đổi theo mùa không?
Có (World Bank, 2022). CASA thường tăng mạnh vào cuối năm do nhu cầu thanh toán, thưởng tết và dòng tiền kinh doanh của doanh nghiệp đổ về tài khoản vãng lai.
Ngân hàng nào có tỷ lệ CASA cao nhất Việt Nam?
Techcombank và MBBank thường xuyên giữ vị trí đầu bảng. Theo báo cáo tài chính quý 3/2023, hai ngân hàng này duy trì tỷ lệ CASA quanh mức 40-50% nhờ hệ sinh thái khách hàng mạnh mẽ.
Có nên gửi quá nhiều tiền vào tài khoản CASA không?
Không nên, nếu bạn muốn tối ưu lợi nhuận (Investopedia, 2023). Bạn chỉ nên để một phần vốn lưu động cho chi tiêu hàng ngày, phần còn lại nên chuyển sang tiết kiệm có kỳ hạn hoặc đầu tư để hưởng lãi suất cao hơn.
CASA có giúp bảo vệ ngân hàng khi lạm phát tăng?
Có. Nguồn vốn CASA giúp ngân hàng giảm bớt áp lực tăng lãi suất huy động, từ đó giữ vững biên lợi nhuận trong môi trường lạm phát cao (Financial Times, 2023).
eKYC có tác động như thế nào đến CASA?
Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng. eKYC giúp khách hàng mở tài khoản từ xa chỉ trong vài phút, giúp ngân hàng tiếp cận tệp khách hàng khổng lồ và tăng số dư CASA nhanh chóng.
Doanh nghiệp hay cá nhân đóng góp nhiều hơn vào CASA?
Cả hai đều quan trọng. Doanh nghiệp thường đóng góp số dư lớn vào tài khoản vãng lai, trong khi cá nhân đóng góp số lượng tài khoản khổng lồ và ổn định (McKinsey, 2023).
12. Kết luận
CASA không chỉ đơn thuần là một chỉ số tài chính mà còn là “hàn thử biểu” phản ánh năng lực cạnh tranh cốt lõi của một ngân hàng trong kỷ nguyên số. Đối với ngân hàng, duy trì tỷ lệ CASA cao là chìa khóa để tối ưu chi phí và gia tăng lợi nhuận. Đối với nhà đầu tư chứng khoán, việc phân tích kỹ lưỡng biến động của chỉ số này sẽ giúp nhận diện được những doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững và tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Hiểu rõ bản chất và cách vận hành của CASA chính là bước đệm quan trọng để bạn đưa ra những quyết định tài chính sáng suốt và hiệu quả hơn trong tương lai.